Xeton và chuyển hoá xeton trong cơ thể

15/04/2021
Xeton và chuyển hoá xeton trong cơ thể

Chất béo bao gồm cấu trúc glyxerol vài ba axit béo được kết nối. Khi chất béo được phân tách những axit này được giải phóng và được hệ thống cơ bắp của chúng ta sử dụng để tạo năng lượng. Những gì còn lại là thành phần glyxerol hình thành nên glucose.

Nếu bạn ăn nhiều chất béo, cơ thể không thể sử dụng tất cả các axit béo đó ngay lập tức. Đó là lý do nó truyền mọi lượng chất béo vượt mức đến gan để được chuyển thành xeton, xeton là các axit với một đặc tính đặc biệt phù hợp: chúng có thể nhanh chóng được tất cả tế bào hấp thu - kể cả mô thần kinh và trong não. Điều này không xảy ra với các chất béo và axit béo vì chúng không thể xuyên qua rào chắn giữa máu và não dưới dạng mà không được chuyển đi.

Axit xeton thực sự đặc biệt vì tế bào thần kinh của chúng ta có thể dễ dàng sử dụng chúng làm nguồn năng lượng, giảm nhu cầu về glucose. Nếu có đủ lượng xeton, bạn có thể đáp ứng đến 60% nhu cầu năng lượng của não. Điều này cũng tạo ra ít gốc tự do dưới dạng sản phẩm phụ có hại hơn khi bẻ gãy glucose.

Lượng chất béo cao trong chế độ ăn của chúng ta hỗ trợ chức năng não. Chỉ vài tuần trong chế độ ăn LCHF cũng gần như đủ để có nguồn cung năng lượng đầy đủ cho các tế bào của chúng ta (ít nhất là với người có chất béo lắng đọng trước đó). Vì cơ chế cơn đói của chúng ta liên tục hướng đến việc tránh mọi sự thiếu hụt năng lượng tiềm ẩn, nó sẽ tránh kích hoạt hệ thống cảnh báo bẩm sinh của chúng và bạn có thể dễ dàng tránh được cơn đói.

Giảm tinh bột

Để có thể hưởng những ảnh hưởng tích cực này, điều thiết yếu là giảm triệt để lượng tinh bột hấp thụ cùng lúc với việc tăng hấp thu chất béo, chỉ khi đó bạn mới đạt được hàm lượng xeton đúng trong máu. Trong chế độ ăn nhiều tinh bột, gần như không có xeton trong máu và não chỉ sử dụng glucose. Chỉ khi mức xeton tăng lên trên giá trị 1 mmol/L (18 mg/dL) trong máu thì xeton mới được sử dụng như đã mô tả ở trên. Mức này chỉ đạt được nếu tiêu thụ tinh bột thấp đáng kể 100g mỗi ngày, lý tưởng hơn là chỉ 50g .

Chuyện gì xảy ra trong khi chuyển hoá xeton?

Mọi sự sụt giảm glucose, do đó thiểu hụt năng lượng trong não, chắc chắn sẽ dẫn đến cảm giác đói cực độ, bình thường, chúng ta sẽ đầu hàng cơn đau do đói và sẽ không bao giờ đạt được tình trạng thiếu hụt năng lượng cần để giảm cân.

Nhưng nếu chúng ta có thể đưa cơ thể vào quy trình chuyển hóa xeton, não sẽ không bao giờ trải qua khủng hoảng năng lượng tiềm ẩn này và chúng đơn giản sẽ không cảm thấy đói. Hầu hết mọi người sau đó có thể vui vẻ trải qua một ngày chỉ với hai bữa ăn. Một tác dụng phụ tích cực là việc đốt cháy xeton dẫn đến ít các gốc tự do ôxy có thể phá hủy màng tế bào hơn.

Còn nữa, xeton thực sự củng cố quá trình trao đổi để bảo vệ chống ôxy hóa và có ảnh hưởng giải độc các gốc tự do ôxy.

Nồng độ xeton

Nồng độ xeton tốt trong máu nên từ 1 đến 3 mmol/L (18-54 mg/dL). Mặc dù bạn có thể đo lượng xeton trong máu, nhưng sử dụng que thử nước tiểu càng dễ dàng hơn. Bạn có thể làm vậy bằng que thử xeton có ở các hiệu thuốc, khi lần đầu tiên chuyển sang chế độ ăn LCHF, điều này cho phép bạn kiểm tra xem việc giảm tinh bột có đủ để đạt quá trình chuyển hóa xeton hay chưa.

Đo chuyển hoá xeton

Khi bạn bắt đầu chế độ ăn LCHF, hãy đo mức xeton trong nước tiểu mỗi sáng. Cách dễ nhất và ít tốn kém nhất là sử dụng que thử. Có nhiều thương hiệu tại của hàng sức khỏe hoặc trên mạng. Dù bạn mua hiệu gì, thì cũng hãy đọc tờ thông tin đi kèm sản phẩm nhưng thường thì sẽ có các bước để làm theo:

Lấy nước tiểu vào vật đựng sạch, khô và nhúng que thử càng sâu càng tốt. Chờ 15 giây hoặc bất kỳ khoảng thời gian nào được ghi trên bao bì que thử bạn đang sử dụng. So sánh màu trên que thử với với dải màu ở mặt bên chai.

Bất kỳ màu nào ngoại trừ màu da gốc nghĩa là một số xeton trong nước tiểu của bạn. Sau vài ngày, bạn sẽ nhận thấy hàm lượng xeton trong nước tiểu tăng. Màu càng gần với tím đậm, thì càng có nhiều xeton trong cơ thể bạn. Nhìn chung, mức chuyển hóa xeton thấp - trung thống nhất là tốt nhất để giảm cân và cảm thấy thoải mái.

Kết hợp dầu dừa sẽ đảm bảo mức xeton của bạn tăng. Nếu bạn không thấy điều này sau một tuần, bạn cần kiểm tra chế độ ăn lần nữa đề tìm tinh bột ẩn hoặc chất đạm cao. Trong trường hợp này, bạn cần giới hạn hấp thu tinh bột thêm để tái lập trình quá trình trao đổi chất.

Vào cuối kế hoạch 28 ngày, bạn nên nhận thấy hàm lượng xeton trong nước tiểu giảm. Điều này không có nghĩa là chế độ LCHF không còn hiệu quả nữa. Ngược lại: nó cho thấy quá trình trao đổi chất của bạn đã thích ứng với việc bẻ gãy xeton và những chất này hiện phần lớn được đối cháy, chứ không phải bài tiết .

Chuyển hoá xeton và hiệu suất

Nếu bạn có thể duy trì chuyển hóa xeton trong thời gian dài, hiệu suất tập luyện thể thao của bạn cũng sẽ cải thiện. Xeton cung cấp cho cơ nguồn cung năng lượng đáng tin cậy, nghĩa là bạn có thể tránh sụt giảm năng lượng đáng sợ. Sự thiếu hụt năng lượng đột ngột này phát sinh nếu có sự giảm mạnh nồng độ glucose trong máu và không đủ xeton để bù đắp. Chuyển hóa xeton cũng đảm bảo nguồn cung ổn định năng lượng cho não, tăng cường chức năng não và khiến chuyển hóa xeton trở thành thứ vô cùng quan trọng với những ai mắc chứng mất trí. Khi quá trình trao đổi tinh bột của não không còn vận hành đủ thông qua Insulin nữa, chuyển hóa xeton có thể cung cấp năng lượng cần thiết thay thế.

Gần đây có bằng chứng rằng bệnh cũng chịu ảnh hưởng từ cùng cơ chế insulin trong não của những ai mắc bệnh không còn hiệu quả nữa, đôi khi các nhà khoa học mô tả hình thức mất trí này là “tiểu đường loại 3”. Như chúng ta biết, xeton cung cấp cho não nguồn năng lượng thay thế và cải thiện chức năng thần kinh, và nghiên cứu khoa học ban đầu cho thấy cải thiện rõ rệt ở các bệnh nhân mất trí theo chế độ ăn LCHF.

Đừng nhầm lẫn các thuật ngữ

Chuyển hóa xeton thường bị nhầm với nhiễm toan xeton, một căn bệnh hội chứng chuyển hóa đe dọa mạng sống xảy ra ở người bị tiểu đường. Hàm lượng xeton có trong máu của các bệnh nhân với tình trạng này gấp mười lần so với hàm lượng tìm thấy trong chuyển hóa xeton, nhưng không có cách nào để đạt hàm lượng xeton này chỉ bằng cách theo chế đồ ăn LCHF.

 

Viết bình luận của bạn: